E-İhracat Yönetimi Nedir? Niye Önemlidir? Nasıl Yapılır?

Dijital markalaşma kavramının alt ana kavramlarından biri olan “Dijital Pazarlama”nın kapsamında yer alan ve kavramsal hiyerarşide dijital markalaşmanın alt ara kavramı olarak konumlanan “E-İhracat Yönetimi”, markaların dijital kanallar, online platformlar ya da sosyal ağlar aracılığıyla yurtdışına ürün ve/veya hizmet satışı gerçekleştirmesi anlamına gelir. Bununla birlikte kavramın literatürdeki karşılığı da yine aynı özü ifade etmekle birlikte alanyazında ihracata ve e-ihracata dair teknik ve olgusal değerlendirmeler de söz konusudur. 

Bu bağlamda konuya dair Kırcova (2018) tarafından yapılan tanımlama şöyle; 

“E-ihracat, firmaların internet tabanlı platformlar üzerinden uluslararası pazarlara açılmasını sağlayan dijital ticaret biçimidir.” (Kırcova, İ. (2018). Dijital Pazarlama ve Sosyal Medya. Beta Yayıncılık, İstanbul.)

Altunışık ve Çallı (2020) ise kavrama dair şu ifadeyi kullanıyor;

“E-ihracat, geleneksel ihracat prosedürlerinin dijital teknolojilerle bütünleştirilmiş halidir.” (Altunışık, R., & Çallı, L. (2020). E-Ticaret ve E-İhracat: Dijital Çağda Pazarlama ve Lojistik Uygulamaları. Detay Yayıncılık, Ankara.)

OECD (2019) tarafından yapılan tanımda ise e-ihracat;

“Sınır ötesi e-ticaret faaliyetlerinin uluslararası ticaret istatistiklerinde değerlendirilmesini sağlayan yeni nesil ihracat yöntemidir.” (OECD (2019). Measuring Digital Trade: Towards a Conceptual Framework. OECD Publishing, Paris.) 

şeklinde ifade ediliyor. UNCTAD (2021) ise

“Dijitalleşme ile hız kazanan e-ihracat, mikro, küçük ve orta ölçekli işletmeler için küresel rekabet avantajı sunar.” (UNCTAD (2021). Digital Economy Report 2021: Cross-border E-commerce and Development. United Nations Conference on Trade and Development, Geneva.)

ifadeleriyle e-ihracatın kavramsal dinamiğini özetliyor. Ticaret Bakanlığı’nın hayata geçirdiği E-Ticaret Bilgi Platformu’nda yer alan tanım tüm bu açıklamaların genel toplamını özetlemesi açısından önemli. Buna göre; ETBİS’te yer alan “E-İhracat Nedir?” başlığı altındaki açıklama şöyle; 

E-ihracat ya da sınır ötesi e-ticaret, online kanallarla yurt dışından alınan siparişleri, mikro ihracat kuralları çerçevesinde müşteriye ulaştırmaktır. Bir başka tanıma göre de; bir işletme ile bir tüketici (B2C), iki işletme (B2B) veya iki özel kişi (C2C) arasında sınır ötesi online pazaryerlerinde ya da doğrudan e-ticarettir. 

Tüm bu tanımlar, e-ihracatın sanılanın aksine sadece bir satış yöntemi olmadığını göstermesi açısından önemlidir. Bunun yanı sıra aktüel ve akademik düzlemde değerlendirmeye alınan tanımlardan yola çıkarak ifade etmek gerekir ki e-ihracat, işletmelerin ekonomik sürdürülebilirliği ve rekabet avantajı için de büyük bir öneme sahip. 

E-İhracat Yönetimi Niye Önemlidir?

E-İhracat ile ilgili teknik, olgusal, stratejik ve yönetsel süreçlerin tamamını kapsayan “E-İhracat Yönetimi”, doğru yapıldığında markalara global düzeyde büyüme fırsatı verir. Ancak e-ihracatın işletmeler için tek faydası veya önemi bu değildir. E-ihracat kurumsal sürdürülebilirlik için temel dinamik olan kazanç döngüsü için de önemli bir etmendir.  Tüm bunlarla birlikte işte e-ihracatın önemini ortaya koyan diğer detaylar!

• Küresel pazara erişim sağlar.
• Düşük maliyetli ihracat fırsatı sunar.
• 7/24 sınır ötesi satış yapılabilir.
• Global marka bilinirliğini artırır.
• Döviz kazancı elde etmeyi sağlar.
• Yeni müşteri segmentlerine ulaşılır.
• Lojistik süreçler dijitalleşir.
• Küresel rekabette avantaj elde edilir. 
• Devlet teşviklerinden yararlanılır.
• Sürdürülebilir büyümeyi destekler.

E-İhracatta Temel Kurallar Nelerdir?

İşletmeler kurumsal varlıklarını devam ettirmek için dönüşüm elde etmek zorundadır. Daha geleneksel bir ifadeyle şirketler, sürdürülebilir olmak için “satış” yapmaya mecburdur. Bunun içinse işletmelerin yeni pazarlar, yeni kaynaklar, yeni hedefler ve yeni yöntemler geliştirmek gibi bir sorumlulukları vardır. E-ihracat bunların başında gelmektedir. 

Buna göre; dijitalleşmeyle birlikte değişen ticari dinamikler neticesinde ticaret operasyonunu çevrimiçi ortama taşıyan, bunu da global pazarlarda faaliyet göstermek üzere yapan firmalar “e-ihracat” gerçekleştirmekle yükümlüdür. Bunu yaparken işletmelerin bazı kurallara uyması gerekmektedir. Bu kurallar; Ticaret Bakanlığı tarafından hayata geçirilen E-Ticaret Bilgi Sistemi platformunda E-İhracatta Temel Kurallar başlığıyla yayınlanmıştır.

İşte; etkin, etkili ve etkileyici bir e-ihracat operasyonu için markaların yerine getirmesi gereken sorumluluklar;

• Yerel Rekabet
• Yerel Ödeme Yöntemleri
• Yerel Nakliye Seçenekleri
• Arama Motoru Optimizasyonu (SEO)
• Müşteri Hizmetleri
• Yerel Vergilendirme
• Yerel E-Ticaret Kanunları
• Yerel Operasyonel Süreçler
• Hedef Pazar Odaklı Markalama
• Web Sitesinde Yerelleştirme (Lokalizasyon)
• Hedef Pazara Uygun Kampanya Stratejisi

Tüm bunlarla birlikte bir işletme, e-ihracat operasyonunu tasarlarken bir takım sorulara yanıt vermek zorundadır. Bunlar ise, 

• Hedef pazarın zaman dilimi nedir?
• Mevsimsel ve bölgesel tatilleri hangi gündür?
• Tatiller, satılan ürünleri ve promosyonları etkileyebilir mi?
• Tüm ürünlerinizi bu konumda satabilir misiniz?
• Stok ve katlanılan nakliye masrafları ne kadardır?
• Hangi yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi gerekir?
• İthalat vergisi, iadeler veya garantiler için şartlar nelerdir?
• Bu pazardaki satış vergileri nedir ve ne kadardır?

şeklinde listelenebilir.